Türkiye Siyasi Tarihi

Aydemir Güler AKP’nin iktidara gelişini uzun karşıdevrim sürecinin final atağı olarak görebiliriz. Bu noktada 2002 özel bir karşıdevrim momenti sayılır. Kuşkusuz AKP’nin tamamladığı karşıdevrim uzun bir zamana yayılmıştır. Yani arkasında başka momentler var. 12 Eylül 1980 var, 12 Mart 1971 var, sağ hükümetler var, İkinci Dünya Savaşı’na eşlik eden gericilik var; öyle ki onlar olmaksızın...

Serap Emir

Sayı 166|Nisan 2026

Yeni Osmanlıcılık Politikasının Tarihsel Arka Planı

Serap Emir Emperyalist sistemin büyük bir kriz içinde olduğu, bir süredir çok farklı çevrelerde tartışılıyor. Düzen siyasetçileri tarafından çeşitli toplantılarda yapılan kimi açıklamalar dahi, krizin yoğunluğunu ve yakıcılığını kanıtlar nitelikte. ABD’nin Vietnam savaşında aldığı ağır yenilgiden sonra “vekil güçler” aracılığıyla müdahaleyi seçtiği dış politikası, “Amerika’yı Yeniden Büyük Yap”ma (Make America Great Again) vaadiyle seçilen Trump’ın...

Özkan Öztaş

Sayı 165|Haziran 2025

Siyaset, Ticaret ve Tarikat Üçgeninde Kürt Aşiretleri

Özkan Öztaş Türkiye tarihinde Kürtlerden söz edildiğinde, aşiretler mutlaka bahsedilen unsurların başında gelir. Üstelik bu durum yalnızca siyasi değil, ticari ve dini ilişkilerde de kendini gösterir. Başka bir ifadeyle, bu üç unsur olmadan aşiretlerin varoluşunu tanımlamak bir yanıyla eksik kalır. Kürt aşiretlerine dair tartışmalar ve araştırmalar, Osmanlı dönemine kadar uzanır. Salnameler ve aşiretlerin yer değişikliklerinin...

Asaf Güven Aksel

Sayı 160 || Haziran 2022

60 yıllık bir muhasebe konusu: 27 Mayıs

Hatırlayalım[*], Cemal Süreya’nın kısa Türkiye tarihini. Beş kısa şiirden oluşan bütününden, üçünü seçip alalım. Nasıl başlıyordu? “Şelaleye / Düşmüştür / Zeytinin dali; / Celaliyim / Celalisin / Celali”… Tarihsel bir olgudan çok, kavramsal bir izleğe bakacak olursak, neden bir dizi farklı örneğin yerine, 16. yüzyılın sonlarından 17. yüzyılın başlarına kadar süren bir “isyan” hareketinin kuşatıcı...

İbrahim Can Usta

Sayı 159 || Ocak 2022

Osmanlı Devleti’nin el konan savaş gemilerini 2021’de hatırlamak – Bir başka 29 Ekim yazısı

NATO kendi müttefiklerine ne kadar güveniyor? Önce Rus S-400 hava savunma sisteminin müşterisi olan Türkiye’nin F-35 projesinden çıkarılması ve sonra Fransa’nın Avustralya’yla imzaladığı denizaltı ihalesinin iptali, her şey bir yana, NATO içinde büyüyen çatlaklar olduğunu ortaya koyuyor. Bir müttefik ülkenin ısrarla hava savunma sistemlerinden yoksun bırakılması ya da bir başka müttefikin beş yıl önce imzaladığı...

Hazal Yalın

Sayı 159 || Ocak 2022

1939. Türkiye, Avrupa, Sovyetler Birliği. Bir Komintern belgesi

Daha önce birkaç defa, muhtelif vesilelerle, 1939 belgeleri üzerine çalıştığımı yazmıştım. Önceleri sadece birkaç yüz sayfalık bir belgeler derlemesi yapmak niyetindeydim; ancak konuya daldıkça bunun yeterli olmayacağını fark ettim. Böylece odağında Türkiye’nin olduğu bir 1939 tarihi ortaya çıktı, üstelik bu tarih ilk tahminlerimin de çok ötesine geçti ve 1.000 sayfayı açtı. Bunun yaklaşık 600 sayfası...

Sayı 159 || Ocak 2022

Türkiye meselesi üzerine tezler [ilk taslak]

1. Avrupa’nın en büyük kapitalist ülkelerini saran bugünkü savaş emperyalist, gerici, haksız bir savaştır.[1]Bu savaş, İngiltere ve Fransa’nın emperyalistleri tarafından soygunla ele geçirdiklerini korumak ve yeni gasplar hedefiyle, Almanya’nın emperyalistleri tarafından ise sömürgeler, hammadde pazarları, nüfuz alanları ele geçirmek için yürütülüyor. Savaşa henüz dolaysızca girmemiş olan diğer emperyalist güçler (mesela ABD, İtalya) bu savaşa katılımlarını...

Mert Yamaç

Sayı 158 || Kasım 2021

Sermayenin yeni yönelimlerinin Türkiye müteahhitliği özelinde bir değerlendirmesi

Adalet ve Kalkınma Partisi’nin (AKP) iktidara geldiği 2002 yılından beri ekonominin lokomotifi olarak ifade edilen inşaat sektörü ve özelinde müteahhitlik, pek çok tartışmanın da merkezinde yer aldı. Deprem ve konut sorunu, yolsuzluk, ekonomik kriz, esnek çalışma rejimi gibi farklı alanlarda yürüyen bu tartışmaların bir tarafında da inşaat sermayesinin tarihi ve yeni yönelimleri yer almakta. ABD...

Asaf Güven Aksel

Sayı 157 || Ağustos 2021

Sermaye ve devlet faslında kanlı bir Zübükzâde öyküsü

Hiç düşündünüz mü, Süleyman Demirel’in[1] “vecize”lerinden en ünlüsü “dün dündür, bugün bugündür”, neden “yaşamın diyalektik akışında doğan yeni olgulara”, “değişen somut koşulların analizi sonucu yeni bir siyasal konum ve söyleme” yorulmaz hiç? Bir totoloji örneğidir, yanlışlanamaz, dün gerçekten dündür, bugün de bugün, ama neden, sağcılığın politik manevralarının omurgasızlığına ve aldatmayı maharet bellemiş demagogluğa örnek olarak...

Aydemir Güler

Sayı 156 || Haziran 2021

Hangi meclis?

İşçi sınıfı mücadelelerinde parlamentonun tarihsel bir yeri var. Bu yeri anlamayı deneyeceksek[1] günümüz Ankara’sına bakmak pek bir işimize yaramayacaktır. Kuruluşu yüzüncü kere kutlanıyor olsa da 2020 TBMM’sinin uğruna mücadeleler verilen, bedeller ödenen parlamento kurumuyla pek bir ilintisi kalmadı. Üyelerini de dahil ederek söyleyeyim, Türkiye Cumhuriyeti’nde parlamentonun yetkisinin nerede başlayıp nerede bittiğini bilenden vazgeçtim, merak eden...