Türkiye Siyasi Tarihi – Sayfa 4

Bugünün ve Yakın Tarihimizin CHP’si Yakın siyasi tarihimizin tanığı olan orta yaşlı sol cenah için CHP, bugün sürekli geriye giden çizgisi ile sol adına ilgilenilmeye değmez bir sepete atılmış durumdadır. Bunu biraz da sol-sosyalist çizgimizin saflığının bir dışavurumu olarak yapmak zorunda hissettik kendimizi. CHP, sağa gittikçe yaklaşan çizgisine rağmen, bugün ana-akım seçmenin önünde seçim sandığında varlık...

Aydemir Güler

Sayı 122|Ekim 2013

Haziran’ın Zor Dersi Sınıf ve Sosyalizm

Başlığa bakanlardan kimileri benim nereye baksam işçi sınıfı ve sosyalizm görme takıntısına sahip olduğumu düşünecek. Başkaları ise belki de derin bir oh çekip, sonunda aranan sınıfın ve siyasetin bulunmuş olmasından mutluluk duyabilir. İşçi sınıfının ve sosyalist siyasetin Haziran Direnişi’nin neresinde olduğunu göstermemi bekleyenlere net bir yanıt veremeyeceğim için üzgünüm. Aslında, herhangi bir obsesyonu olmaksızın “her...

Ali Rıza Aydın

Sayı 120|Mayıs 2013

Anayasaların Ekonomi Politiği Üzerine

Anayasalar, egemenlik hakkını ve kullanımını, temel hakları ve özgürlükleri, ödevleri, bunların sınırlama koşullarını, siyaseti, devleti, toplum içinde devletin, devlet içinde iktidarın sınırlarını belirlerken, asıl olarak içinden çıktıkları toplumun maddi koşullarını, ilişkilerini ve ekonomi politiğini yansıtırlar. Anayasaların ekonomi politiği, doğrudan ya da dolaylı anayasa hükümleri üzerinden okunabileceği gibi, anayasa koyucu sürecin de içinde bulunduğu anayasal bütünsellik...

Kurtuluş Kılçer

Sayı 119|Mart 2013

Laiklik Üzerine

“… bu memleket kabinlerin ve gayri mesullerin vicdanları amil olmasından ve devlet ve millet işlerini görmesinden çok zarar görmüştür. … Madem ki tarihte deterministiz, madem ki icraatta pragramatik maddiyetçiyiz, o halde kendi kanunlarımızı kendimiz yapmalıyız. … Eşhasın vicdan hürriyetlerine ve istedikleri dinlere intisabına zerre kadar müdahalemiz yoktur. Herkesin vicdanı hürdür. Bizim istediğimiz hürriyet, laiklikten maksadımız...

Ali Somel

Sayı 119|Mart 2013

Cumhuriyet’in Toplumsal Tabanı ve İktisadi Hedefi: Kısırlaşan Kavramlar, Can veren Dinamikler

Burjuvazi dünyada ve Türkiye’de 20. yüzyılın kavramlarıyla konuşmaya devam ediyor. Toplumsal ilerlemeye ilişkin devrim, reform, bağımsızlık gibi kavramların temelinin 19. yüzyılda atıldığı söylenebilir. Fakat emperyalist aşamada krizlerin burjuva ideolojisini yeni kavramlarla zenginleştirdiğini görüyoruz. Altı çizilmesi gereken şudur: Burjuva ideolojisi, işçi sınıfının siyasal mücadelesinin kazandığı mevzilere göre yeniden üretildi. Sovyet Devrimi olmadan 20. yüzyılda ‘halkçılık’tan bahsetmek,...

Volkan Karakoç

Sayı 119|Mart 2013

Titizlikle Eşelenmesi Gereken bir Alan: Otuzlarda Cumhuriyet’in “Irk” Sorunsalı

Zafer Toprak Darwin’den Dersim’e Cumhuriyet ve Antropoloji İstanbul: Doğan Kitap, Nisan 2012 616 sayfa Erken dönem Cumhuriyet sıklıkla ırkçı kadroların şekillendirdiği ve egemen olduğu bir dönem gibi sunulur. Bunda kuşkusuz Kemalizmin aydınlanmacılığının eksikli ve eklektik yapısının sunduğu “olanakların” payı büyük. Bu anlamda, inceleyeceğimiz tarihsel kesitin çok farklı veçheleri olduğunu belirtmemiz gerekiyor. Yani bir yandan ilkçağa...

H. Meriç Algün

Sayı 118|Ocak 2013

AKP ve 2013: Nasıl Geldi, Nasıl Gidecek?

Günlük soL gazetesinin ilk sayısının manşetini hatırlayarak başlayalım, “Kaybedenler Kulübü Kongre topladı” diyerek çıkmıştık. Kendilerini her fırsatta sosyalistlerin eksiklerini bulmakla görevli kabul edenlerin, kıt zekalarıyla manşetimizle dalga geçtiklerini de hatırlayabiliriz. İki ay kadar sonra, bu cenahın en değerli yayınlarından birisi olan Taraf gazetesi AKP için aynı benzetmeyi yapınca gülümseyip geçtik. Bu vesileyle yaşadığımız küçük bir...

Can Soyer

Sayı 117|Kasım 2012

İkinci Cumhuriyet Modernleşme ile Hesaplaşırken Liberal-Muhafazakar İttifakı

On yıllık iktidar pratiğine baktığımızda, AKP’nin herhangi bir hükümet olmadığı artık açıklık kazanmış durumdadır. Özel olarak Türkiye’nin geleneksel toplumsal ve siyasal yapısını tasfiye etmekle ve yeni bir rejimin inşasıyla ifade edilebilecek bir misyona sahip olduğunu, zaman zaman kendi kadrolarının ağzından da duyduğumuz AKP, bu çapta bir dönüşümü gerçekleştirebilmek için kapsamlı ve derinlikli bir operasyonun yürütücüsü...

Neslişah Başaran

Sayı 117|Kasım 2012

Türkiye’de Modernleşmenin Faili Bürokrasi mi Burjuvazi mi? Türkiye Burjuvazisinin Doğuşu ve Modernleşmenin Sınıfsal Temelleri Üzerine

Son birkaç yıldır yoğun olarak, İkinci Cumhuriyet, 1923 yılında kurulmuş olan birincisinin hayaletiyle savaşıyor. Türkiye tarihini İkinci Cumhuriyet’i gerekçelendirmek üzere yeniden yazma sürecinin temel tezi, Türkiye’de Cumhuriyet’in kuruluşu ile birlikte hız kazanan modernleşmenin yapısal bir temele dayanmayan, zorlama, yukarıdan empoze edilmiş olması ve geleneksel değerlerin taşıyıcısı olan halk nezdinde bunun “tutmamış” olduğudur. Tabii ki bizim...

Aytek Soner Alpan

Sayı 116|Nisan 2012

Geçmişin Siyasal Yeniden Üretimi Olarak Tarih: Tarihle Yüzleşmek Söylemi

Millet inşası çok-boyutlu bir süreç, bu durum da milleti var eden milliyetçiliğin çokboyutlu olmasını gerektiriyor. Bu çok-boyutluluk, milliyetçiliği farklı noktalardan açıklamaya çalışan pek çok kuramın ortaya çıkmasına sebebiyet veriyor. Milliyetçiliği modern bir kavram olarak açıklamaya çalışan burjuva düşünürlerden birisi Ernest Renan’dır. Ernest Renan, milliyetçilik çalışmalarının kurucu metinlerinden kabul edilen 1882 tarihli “Millet Nedir?” (“Qu'est-ce qu'une...